---

Misschien is het “wishful thinking” maar het lijkt dat sommige beleggers na de dramatische dalingen in 2008 toch een klein beetje anders naar de term “beleggen” zijn gaan kijken.

Ik zag voorheen alleen maar dat, bij wijze van risicospreiding, het te beleggen bedrag in een paar stukken werd gehakt en gestoken werd in aandelen, obligaties, onroerend goed en soms een stukje in hedgefunds. Verder werd er achterover geleund en werd er eigenlijk simpelweg geaccepteerd dat ALLE categorieën tegelijk konden dalen. Een calamiteitenplan was niet voorhanden en het enige wat ik weleens als een soort geruststelling bij een beleggingsfonds in de voorwaarden zag staan was dat bij een daling van 50% van het startkapitaal, alle posities zouden worden gesloten.
Particulieren hadden doorgaans helemaal geen calamiteitenplan en lieten zich beurtelings voortdrijven door hoop en angst.

De dalingen van 50% kwamen in 2008, bij sommige fondsen, inderdaad voor en deze “veiligheidsvoorziening” zal ongetwijfeld bij diverse fondsen, in werking zijn gegaan.

Het instapmoment is uiteraard in veel gevallen cruciaal voor het verloop van een belegging. Het op het goede moment kopen van ‘slechte’ aandelen kan daardoor weleens stukken beter uitpakken dan het op het verkeerde moment kopen van ‘goede’ aandelen.

Als je hier diep over nadenkt besef je eigenlijk pas wat een onzinnig gedoe het gehele beleggingsgebeuren eigenlijk is. Het is al bijna ondoenlijk om de juiste aandelen te selecteren en dan moet je ook nog het goede instap, als zowel het goede uitstapmoment timen. Dat zijn dus al 3 riante manieren om uiteindelijk flink de mist in te gaan.

Aandelen met een fundamenteel hoge rating en daarbij nog ondersteund door een ‘ijzersterke’ Technische Analyse, kunnen op enig moment, soms tot ieders verbazing, enkel en alleen vanwege een ongunstig beurssentiment plotsklaps drastisch onderuit gaan.

Daarom is het, naar mijn bescheiden mening, van levensbelang om uitsluitend te beleggen in systemen waar de marktrichting geen, of een uiterst kleine rol speelt.

Ruwweg kom je dan op een drietal manieren van aanpak, zoals:

• Methode no 1
  Traditioneel beleggen (dus: kopen en hopen) en daar een strenge bewaking ten aanzien van de marktrichting bij hanteren, waarbij ogenblikkelijk en met de gehele “long” portefeuille wordt uitgestapt wanneer een bepaalde grens wordt overschreden.
  Hier kun je allerlei ingewikkelde systemen voor bedenken, maar het simpelste is om gewoon een paar ‘voortschrijdende gemiddelden’ daarvoor te gebruiken. (Ook wel MA’s oftewel ‘moving averages’ genoemd)
  Een paar veel gebruikte die ik zoal ben tegengekomen zijn o.a.:
  - MA 20 versus de actuele koers van bijv. de AEX, DOW, S&P, DAX etc.
  - MA 20/40
  - MA 23/50
  - MA 20/25/35 (De doorbreking van de 25 geldt dan als schot voor de boeg)
  - MA 15/20/30 (De doorbreking van de 20 geldt dan als schot voor de boeg)
  - MA 5/50
  
  Iedereen heeft zo zijn eigen voorkeur en het hangt er mede vanaf of men erg snel of wat minder snel gewaarschuwd wil worden.
  Uiteraard is het zo dat hoe sneller het waarschuwingssysteem werkt, hoe meer valse signalen zullen worden afgegeven.
  
  Het omgekeerde is uiteraard ook waar en kijk je bijvoorbeeld naar de MA 200 dan kost het al wat moeite om een vals signaal te ontdekken. Dergelijke signalen doen zich met grote tussenpozen voor en het grote nadeel is dan natuurlijk dat je aandelenrekening intussen dan al een flink stuk is gedaald als je op dit signaal gewacht zou hebben. Een tussen indicator die eerst een schot voor de boeg geeft is dan aan te bevelen. Je zou dan bijv aan de MA 8/50/200 kunnen denken.
  
  De doorbreking van de 50 geeft dan een schot voor de boeg en bij de doorbreking van de 200 is het ‘alle hens aan dek’.

• Methode 2
  Bij deze methode worden wel aandelen gekocht, maar deze worden zodanig met langlopende gekochte opties en kortlopende geschreven opties van diezelfde aandelen ingepakt dat het risico voor daling niet meer aanwezig is, terwijl er toch van de waardestijging van de aandelen geprofiteerd kan worden.
  Op deze manier ontstaat ook een trendneutrale positie, waarbij er in elke markt, door de opties bij een voldoende koersverandering (zowel naar boven als naar beneden) om te wisselen, een positief rendement ontstaat.
  Deze aanpak zou eigenlijk elke, zichzelf respecterende, vermogensbeheerder in huis moeten hebben en toch zie je dit, om onbegrijpelijke redenen, bijna niet toegepast.
  Waarschijnlijk komt dat omdat dit systeem alleen mogelijk is als er zogenaamde “leaps” (langlopende optie van bijv 6 jaar) op de te kopen aandelen beschikbaar moeten zijn. In Nederland zijn er daar wel een paar van maar op de Amerikaanse markt is daar natuurlijk veel meer keus. Het leuke van dit systeem is dat een gekocht aandeel gerust op 0 mag eindigen en dat dit voor het rendement geen probleem is.

• Methode 3
  De methode die ik zelf hanteer is die van het 100% trendneutraal beleggen.
  Hierbij maakt het niet uit of de markt stijgt, daalt dan wel zijdelings beweegt.
  Ik heb hier helemaal geen aandelen voor nodig en doe alles met indexopties die elkaar in evenwicht moeten houden teneinde in de tussentijd de wegsmeltende tijdswaarde te verdienen. Dit kunnen aanzienlijke bedragen zijn. Tom Lassing schreef daar op Beurs blogger eens een verhelderend artikel over, genaamd “Altijd neutraal in de markt”. Door deze titel bij Google in te tikken is dit artikel op te vragen.

• Methode 4
  De koersbewegingen van hedgefunds hebben weinig of geen correlatie met de richting van de beurs en zijn daardoor van nature in grote mate ook trendneutraal.
  De rendementen in hedgefunds zijn echter zo wisselend dat het een heikele zaak is om er een te kiezen. Een fonds met een respectabele trackrecord kan, vooral als ze met een grote hefboom werken, het andere jaar failliet gaan. Als de stelling “Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst” ergens opgeld doet, dan is dat wel bij hedgefunds.
  Bij veel van dergelijke fondsen is de minimum deelname zeer hoog.
  Bovendien hebben ze een slechte naam opgebouwd vanwege de hoge kosten.
  Aan alle drie problemen, zoals genoemd:
  • hoge minimum deelname
  • sterk wisselende resultaten
  • hoge kosten
    Kan binnenkort tegemoet worden gekomen door een nieuw uit te brengen tracker die zal bestaan uit een mandje van 25 Nederlandse hedgefunds. Deze fondsen worden aan strenge criteria getoetst, waardoor de kans dat er fondsen uit de selectie zullen omvallen sterk gereduceerd wordt.

Mijn stelling is dus, dat de beleggers die de moeite nemen om zich in de trendneutrale materie te verdiepen en door daar naar te handelen, zich enorme verliezen kunnen besparen en daardoor voortaan:
”Maling aan een daling” kunnen hebben.

Het probleem van een verkeerde inschatting van de markrichting veroorzaakt immers altijd die enorme verliezen en die lastige keuze is nu simpelweg totaal niet meer aan de orde . . .

Naschrift:
Het zal de lezer duidelijk zijn dat de “trendneutrale gedachte” niet is ontstaan doordat er zulke goede ervaringen met Technische- en halfslachtige Fundamentele analyse en/of is slimme beleggingsfondsen zijn opgedaan. Deze “koop en hoop” aanpak heeft mij namelijk in het grijze verleden, in plaats van geld verdienen alleen leergeld betalen opgeleverd.

Achteraf bezien ook logisch, als je bedenkt dat een beurs slechts op 3 manieren kan bewegen, te weten: omhoog, zijdelings en omlaag. Als je dan op één van de drie gokt, weet je dat er 2 kansen zijn waardoor het géén bingo zal gaan worden. Om echt in de prijzen te vallen moet je ook nog beslissen met welke van de talloze onderliggende waarden je de markt in wilt en dien je zowel het goede in- als uitstapmoment te bepalen. Hierbij heb ik kunnen constateren dat het aantal te nemen beslissingen omgekeerd evenredig is aan de kans op succes.

Het aantal latige beslissingen en deelbeslissingen kan zo hoog oplopen dat de kans op succes eigenlijk op voorhand al bijna tot nul is gereduceerd.

Misschien verklaart dit dat, volgens onderzoek van een zeer bekende broker, dat het ongeacht of het een dalende of stijgende beurs betreft, het 90% van hun klanten niet lukt een plus neer te zetten. Zelfs de RSI, Stochastic, DMI, Momentum, OBV, PVT, de Random Walk en andere wijsneuzigheden konden kennelijk het tij niet keren.
Enfin, bij het trendneutrale beleggen is TA gelukkig verboden.

---

Jan Breestraat
Docent trendneutrale beurstechnieken
www.tarbo.nl

---

Lees meer analyses over Algemeen